Ceyhun’un bu kitabındaki öykülerinin kötülüğü başka bir kitabında, Babam ve Oğlum‘da da olduğu gibi kötülük çünkü aynı öyküleri oradan buraya -veya buradan buraya veya buradan oraya- olduğu gibi almış Ceyhun. Bazı kötülüklere iki kez maruz kalmak için Ceyhun’un iki kitabını arka arkaya okuyabiliriz, böylece duble kötülükle ne yapacağımızı bilemeyip deterjan içebiliriz. Bazen kafaya Domestos dikesi geliyor insanın, oluyor öyle zamanlar, Supernatural‘da adamın biri kan föşkürtmeye başlıyordu içtikten az sonra. Ya, nereden nereye, Ceyhun diyorduk. Bu kitabından iki şeyi anlayabiliriz, Ceyhun çok seviyor Avşa’yı, ayrıca Avşa’da çocuklar ve yetişkinler yaşıyor. Biraz daha öğrenmeye çalışalım, “Önsöz”e bakalım, çocuk edebiyatı diye bir şeyi kabul etmiyor Ceyhun, çocukların da okuyabileceği öyküler var ya da çocukları anlatan edebiyat. Çocuklar her şeyi okuyabilirler, okuduklarından pek bir halt anlamamaları kendi sorunlarıdır, anladıklarıyla devam edebilirler. Bu kitaptaki öyküleri okusalar anlarlar mı, anlarlar ama bence onlara göre de kötü öyküler bunlar. Bir çocuğa zorla okutup fikrini almak lazım, başka türlü olmayacak. Çocukların okuyabileceği öykülerin niteliği nedir, çocukken neler okurdum, bunları bilmiyorum çünkü çocukken hiçbir şey okumaz, sokakta top oynar ya da Amiga 500 Plus’ta türlü varlıkla kapışır, yüz seksen beşinci disketi çıkarıp yüz seksen altıncıyı takardım oyunun sonuna gelebilmek için, kâğıtları anca tüftüf mermisi yapmakta kullanırdık. O zamanlar ekonomi süperdi, gazeteler kuşe kâğıtları ziyan edebiliyordu, ekleri alıp şerit şerit yırtarak uzun ince külah haline getirirdik, boruya koyup “fut” diye üfledi miydik, çat, Minibüs Caddesi’ndeki arabaların camlarına. Kaza yaptırmadık iyi ki, çocuk salaklığı, çocuklar tarafından okunabilir ve anlanabilir mesela. Evin karşısında mantıcı vardı, ayda bir gidip mantı yerdik saçma sapan, yetişkincilik oynuyorduk herhalde. Osman, Bora, ben. Bora hayatını kaybetti, kanser, Osman’ın ailesi yirmi yıl önce ABD’ye taşındı, üç beş yıl önce gelmiş arkadaşım, anneme beni sormuş. Mantıları hatırla Osman. Biz mantı yerken vitrinin önünde top oynayan arkadaşlarımızı nasıl izlerdik, hatırla. Bora’yı hatırla, öldüğünü biliyorsan. Bunların hepsini okuyabilir çocuklar, kafalarının arkasından bastırıp kâğıda gömersek gözlerini. Çocuk olsaydım ne okurdum diye düşünüyorum, amcamın eski defterlerinin bizim evde ne işi vardı, yazdığı şiirler neye benziyordu. Annemin defterini kuzenimden ne zaman alırım, isterim de vermezse anneme şikayet eder miyim, çocuk edebiyatı. Babamın evini yağmalayan bakıcı kadınlardan kurtarmak için eşelemiştik çekmeceleri, dolapları, neyi varsa babamın, Bülent Ecevit’ten gelen mektup dedemeydi, hukuk fakültesi öğrenci kartı babamındı, bana veya abime dair hiçbir şey yoktu ama o defter, annemin babama yazdığı yazılarla dolu defter. Alamadım, çok ağırdı, kuzenim ben geri isteyene kadar saklayabileceğini söyledi o an. Babamın iki yanından iki plastik kap sarkıyordu, kanla karışık sidik torbaları, babam çok kilo aldığı için koltuğa bir göt lobunu sığdırarak oturmaya çalışıyordu ama çok zorlanıyordu, yardım etmek gelmiyordu içimden, kuzenim alışkın olduğu için bir şey hissettiğini sanmam. “Çok eziyet ettim onlara, çok acı verdim,” dediğinde gözleri dolu doluydu, benimkiler de dolu doluydu, o üzüntüyle bakıyordu bana, ben öfkeyle bakıyordum, birbirimize fiziken aşırı benziyorduk. Onun bir zamanlarında, benim o zamanımda, yoksa götümden boru falan çıkmıyordu. Biraz daha anlatırsa sidik torbasının bağlı olduğu boruyu boynuna dolayıp sıkmaktan korktum, bana hiç bilmediğim bir annemle anneannemi anlatıyordu, o andan sonra kızmaya utanacağım insanların hikâyelerini anlatıyordu, beni nasıl bu hale getirdiklerini anlamadığım insanları anlamamı sağlayacak hikâyeler anlatıyordu, yaşamım boyunca özümü kemiren, kazıyan öfkeyi boşa çıkaracak şeyler anlatıyordu, onları da anlamak istemiyordum çünkü o öfke olmadan ne yapacağımı bilmiyordum ama annemle anneannemi oldukları yerden taşıyıp bambaşka bir hayata koyacak hikâyeler anlatıyordu, beni olduğum yerden taşıyıp ortadan kaldıracak hikâyeler anlatıyordu, bütün o hikâyeleri anlatmak için çağırmıştı bizi çünkü çok zamanının olmadığını biliyordu, kuzenime öyle söylemişti, kuzenim bunu annemin defterini çantasına koyarken, görüşmeden sonra söyledi. Bir şeyin kazınma sesi, geçmişin bir yerinde tırnaklarım hareket ediyor, şimdiye bakınca ellerim yok. O ben oradaydı, ben buradaydım, nasıl bu kadar başkayım, hiç anlamadığım bir uzaklık. Öldüğünü öğrenince, abim telefonda söyledi, “Babam ölmüş.” Bir şeyin kazınma sesi. Yerçekimi. Elimi dayayınca, şöyle itince biraz yeri, ayaklarımın üstünde durma kudreti. Ama elim yok, nasıl duruyorum. İyi mi böyle. Neye göre yatay olurum dikken, onu bileyim de ona göre öleceğim, fazla uzaklaşmış olamam. Bunları ben çok iyi tanıyorum, ben çocukken de vardı, bu dip. Çocuk edebiyatına yerleştir, kesin bilinir. Birilerinin daha bilmesi gerekir, kendimi yankılıyor olamam. Lütfen. Ben bunlarla ne yapacağımı bilmiyorum. Ben o defteri alsam, okusam, annemi tanısam ne yaparım, babamı son gördüğüm zaman son kez gördüğümü bilseydim ne yapardım, geri kalan günlerle ne yapacağımı bilseydim yapar mıydım, çocukken öğle güneşinin altında kasabanın sokaklarında bir başıma dolanırken hissettiğimle aynı sıkıntı. Her şeyi yutuyor, sokaklar oradadır, ağaçlar oradadır, yaşama çökmüş kirli filtreden nasıl görünüyorsa. Abim telefonda söyledi, otobüse atlayıp yola çıkıyormuş, gidip gömecekmiş. Aklıma gelen ilk şey Akçay’dan Antalya’ya otobüs olup olmadığı. Ben babamı severdim, sevilecek biri gibi gelirdi. Herkes öyleydi. Herkesin öyleliğini artık bırakmam gerekiyor, doğru olmadığını bildiğin bir şeyi ittire kaktıra doğruya mı çevireceksin, çevireceksin. Bu başlı başına bir kişidir, insanın en iyi arkadaşıdır doğduğundan beri, kişi ve insan. Elini bırakmaya korkmak, sen benim en iyi arkadaşımsın, sen olmazsan başka kimse olmayacakmışın edebiyatı, çocuk anlayacak. Babamı sen varsın diye severdim, bana ketçaplı patates verirdi deniz kenarında. Köpüklü sidik içerdi aklımca, bir patates, bir yudum sidik, sonra koşup denize atlardı. Anneme tabanca vermiş Balıkesir’deyken, saklasınmış, devrimci arkadaşlarından birini kurtarmak için aileyi feda etmek. Babam denizden çıkmazdı uzun zaman, bazen kaybolurdu, sıkıntıyla beklerdim. Babayı feda etmek. Denizden çıkmasını kaygıyla beklediğim insanlar. Uzaklaştıklarında bağırmamak için dilimi kanatan dişlerim. “Lütfen geri dönün!” East of Eden izliyorum geçen, Kate’in son anları, çocuk Kate geliyor da Kate’e sarılıyor mu, ne yapıyorsa, aşırı klişe bir terapi şalalası ama şaşmıyor: çocuk geliyor karşıdan, gülüyor, beline sarılıyor, kendini kaybedene kadar ağlıyorsun. Güzel çocuğum, ah. Gözden kaybolunca, elini o zaman bırakıyorum, artık en iyi arkadaşım değil misin, artık orada bile değilsin, bir sesini mi bıraktın, keşke hiçbir şey bırakmasaydın. O sesi bastıran, olmayan elin olan tırnaklarının kazıdığı yerin çığlığını, uzaklaşan ayak seslerini, solan gözleri, durmadan biçim değiştiren bulutların soluğunu, uzay boşluğunun uğultusunu, atılması gereken ağırlıkların çıkardığı sarı gürültüyü, plastik kaplara damlayan sidikle kanın tıpırtısını, babamın bana aldığı iki civcivden mavi olanı hemen ölmüştü, karton kutuda, Bostancı altgeçidin orada satılıyordu, bir yaz günüydü yine, turuncu Mercedes’in kapısı kapanınca çıkan tok, parçaları muhtemelen bir sobada ömrünü tamamlamış koltuğa oturunca çıkan pat, bunların hepsi, hepsi edebiyat, bunlar gerçek değil, bütün bunların, ağırlığın sesini bastıran daha yüksek bir ses, acıya karşı daha büyük, özden acı, çocuğun sesi, sahilde bir başına: “Lütfen geri dönün! Lütfen geri dönün! Lütfen geri dönün!”
